Verslag van de Directie

Terugblik 2009
In 2009 is de Nederlandse economie met een ongekende 4% gekrompen. De recessie heeft grote impact gehad op de uitkomsten van Batenburg Beheer N.V. De nettowinst bedraagt EUR 3,1 miljoen en blijft daarmee 49% achter op het resultaat uit 2008. De omzet bedraagt EUR 141 miljoen, hetgeen 10% lager is dan in het voorgaande jaar.
Vooral de industrieel gerichte handelsondernemingen en installatiebedrijven hebben een moeizaam jaar achter de rug. In vroegcyclische afzetmarkten als de automotive, elektronica-, machine- en apparatenindustrie was een productieverlaging van 50% bij onze industriële opdrachtgevers helaas geen uitzondering. Dit heeft direct geresulteerd in een lagere vraag naar de producten en diensten van de Batenburg-bedrijven en in lagere gerealiseerde marges. De Directie heeft voor 2009 speerpunten geformuleerd om de negatieve effecten van de recessie op te vangen, te weten strakke kostenbeheersing, goed werkkapitaalbeheer en blijvende aandacht voor kwaliteit en uitvoering. Bij verschillende bedrijven uit de Batenburg Groep zijn maatregelen getroffen om de kosten in lijn te houden met het lagere activiteitenniveau. De liquide middelen zijn, mede door te sturen op het werkkapitaal, in het afgelopen jaar sterk toegenomen. Samen met een gezonde solvabiliteit biedt dit een goede uitgangspositie voor 2010. Verwacht wordt namelijk dat opdrachtgevers en leveranciers kritischer dan ooit zullen zijn op de continuïteit van hun contractsrelaties.

In maart 2009 heeft Van Dalen uit de Installatiegroep de aandelen overgenomen van Installatie Bureau Meurs uit Apeldoorn. Vervolgens heeft Van Dalen in september uit een faillissement de activiteiten overgenomen van de bedrijven vanPanhuis en OSP uit Putten. Door deze overnames is de kennis op werktuigkundig gebied versterkt en het landelijke netwerk voor service en onderhoud verstevigd. De omzetbijdrage van de overgenomen activiteiten vanaf de respectievelijke overnamedata bedroeg EUR 1,8 miljoen in 2009. Meurs heeft volgens verwachting bijgedragen aan het resultaat. Bij vanPanhuis en OSP zijn nog de nodige aanloopkosten gemaakt om het rendement van deze activiteiten te verhogen.

Installatietechniek
Het overgrote deel van de bedrijven in de Installatiegroep is actief in Nederland. Alleen Hoogendoorn Growth Management exporteert ook automatiseringsproducten voor de tuinbouw. Installatieprojecten worden voor zowel regionale als landelijke opdrachtgevers gerealiseerd. Hierbij wordt  mede gebruik gemaakt van de kennis en capaciteit van de zusterbedrijven in de Batenburg Groep. De in 2009 aangekochte activiteiten van OSP geven ons de mogelijkheid tot het verder opbouwen van een landelijk werkende serviceorganisatie die technisch beheer en onderhoud aanbiedt voor technische installaties. In 2009 is een aanvang gemaakt de bestaande service- en onderhoudsactiviteiten van de andere bedrijven uit de Installatiegroep aan te sluiten op dit servicenetwerk. De installatiebedrijven zijn actief in de utiliteitsbouw, de industrie en de infrastructuurmarkt. Door het grote aantal aanbieders zijn deze afzetmarkten uiterst competitief en wordt veel op prijs geconcurreerd ongeacht de complexiteit van de aangeboden diensten. Publieke opdrachtgevers blijven veelal aanbesteden op basis van de laagste inschrijvingsprijs. Het verhogen van het rendement dient dan ook vooral te komen uit het aangaan van vaste relaties met opdrachtgevers en partners uit de bouwkolom. Daarmee kunnen de investeringen voor de opdrachtgever tot een beter rendement leiden (total cost of ownership). Voorts worden faalkosten in het bouwproces gereduceerd gekoppeld aan een betere gemiddelde bezetting van de uitvoeringsorganisatie.

In 2009 is de omzet van het segment Installatietechniek met 8% gedaald van EUR 103 miljoen tot EUR 94 miljoen. Exclusief de overnames daalde de omzet van de installatiebedrijven met 10%. De omzet van de Installatiegroep is evenwichtig verdeeld over het jaar. Vooral in de afzetmarkten Industrie en Tuinbouw heeft de omzet in 2009 onder druk gestaan als gevolg van de recessie. Opdrachtgevers in de industrie hebben vanaf einde 2008 te maken gekregen met vraaguitval. In de minder recessiegevoelige voedingsmiddelenindustrie zijn veel bedrijven geconfronteerd met een scherpe afname van de export. Naar Nederlandse begrippen dagelijkse producten als koffie en kaas zijn in het buitenland veelal luxe producten waarop eerder wordt bezuinigd. Ook industriële bedrijven in de olie- en chemiesector hebben te maken gekregen met een fors lagere omzet, waardoor in afgeleide vorm ook de omzet van de verpakkingsindustrie onder druk heeft gestaan. Veel van onze opdrachtgevers zijn hierdoor genoodzaakt geplande investeringen uit- of af te stellen. Zij hebben in 2009 alleen het noodzakelijke onderhoud laten uitvoeren.
De glastuinbouw heeft een slecht jaar achter de rug die vooral telers van snijbloemen en groenten heeft getroffen. Ook hier heeft de export sterk onder druk gestaan. Naar landen als Engeland, Polen en Rusland ligt de oorzaak in de sterke Euro en/of doorgevoerde importbeperkingen. Andere belangrijke afnemers zoals de grote supermarktketens in Europa zijn scherper gaan inkopen om hun klanten te binden met lagere consumentenprijzen. Mede door overcapaciteit in bepaalde productcategorieën zijn tuinders onvoldoende in staat gebleken een oplossing te vinden voor de inkoopkracht van de grote retailers. Als gevolg van deze ontwikkelingen zijn veel tuinbouwbedrijven in financiële problemen gekomen en wordt maar mondjesmaat geïnvesteerd.

In de utiliteitsbouw werd de start van 2009 nog met het nodige optimisme tegemoet gezien. Veel installateurs baseerden deze verwachting echter op toenmalige werkvoorraden. Al voor de zomer werd duidelijk dat de orderportefeuille van projectontwikkelaars en bouwbedrijven in de utiliteitsbouw scherp daalde. Sombere verwachtingen ten aanzien van de bouwproductie in 2010 en later hebben het prijsniveau in deze marktsector richting het einde van het jaar stevig onder druk gezet.

Technische Handel
De ondernemingen van de Handelsgroep zijn gevestigd in Nederland en België. Zij vertegenwoordigen enerzijds gerenommeerde buitenlandse producenten in de Benelux, of zijn anderzijds logistieke partners voor het leveren van een compleet merkonafhankelijk productpakket aan industriële afnemers. Tevens produceren zij voor opdrachtgevers klantspecifieke middelgrote series producten en halffabricaten. De handelsondernemingen van Batenburg Beheer N.V. zijn voornamelijk actief als toeleverancier van de maakindustrie en de energie- en railinfrastructuurmarkt in de Benelux.

De omzet van de Handelsgroep daalde sterker dan bij de Installatiegroep, namelijk met 13% van EUR 53 tot EUR 46 miljoen. Hier is de omzet in de tweede helft van het jaar nog lager uitgevallen dan in de eerste helft van het jaar. Dit wordt veroorzaakt door het interen op de orderportefeuilles in de eerste helft van 2009. De industrieel gerichte handelsbedrijven hebben een moeilijk jaar achter de rug. Voor producten uit de elektrotechniek en bevestigingstechniek zijn in afzetmarkten als de automotive en plaatverwerkende industrie omzetdalingen van meer dan 50% bij vaste opdrachtgevers genoteerd. De eerste voorzichtige tekenen van herstel in de vroegcyclische chipsector bieden echter perspectieven dat de ergste periode achter de rug is. De omzet van energietechniek gerelateerde producten aan de energienetwerkbeheerders is redelijk stabiel geweest ten opzichte van het voorgaande jaar. Wel zijn minder energieprojecten bij industriële opdrachtgevers gerealiseerd in 2009.

Totaalbeeld
De totale omzetverdeling van de Batenburg Groep over de onderscheiden deelmarkten in 2008 en 2009 is onderstaand weergegeven.

Zichtbaar is de sterke relatieve daling van het omzetaandeel in de Industrie. De installatieomzet daalde hier 30% en de handelsomzet 15% ten opzichte van 2008. De omzet in de afzetmarkt Infrastructuur nam in totaal echter 28% toe, vooral door een hogere omzet van de installatiebedrijven in deze sector. Het omzetaandeel in de Utiliteit is beperkt afgenomen, vooral door minder uitgevoerde installatieopdrachten in de kantorenmarkt.

Het bedrijfsresultaat van Batenburg Beheer N.V. bedraagt EUR 3,6 miljoen en is 51% lager dan in 2008 (EUR 7,3 miljoen). Vooral de voorraadhoudende handelsondernemingen hebben relatief hoge vaste kosten, waardoor een omzetdaling hard doorwerkt in het bedrijfsresultaat. Installatiebedrijven zijn op dit gebied in eerste instantie flexibeler door het reduceren van inleenkrachten en uitbesteed werk. Teneinde de kosten aan te passen aan de lagere bedrijfsactiviteiten en in te spelen op gewijzigde marktomstandigheden zijn in 2009 bij verschillende werkmaatschappijen in beide segmenten ingrijpende maatregelen genomen. Hierbij waren in het bijzonder de volgende drie uitgangspunten leidend: (1) werk boven inkomen, (2) kwalitatief sterker uit de reorganisatie en uit de recessie tevoorschijn komen, en (3) niet tot op het bot saneren maar gereed zijn voor een weer aantrekkende economie met de verwachte arbeidsschaarste van dien. In het bedrijfsresultaat van 2009 is een bedrag opgenomen van ca. EUR 0,8 miljoen dat betrekking heeft op afvloeiingskosten. Dit bedrag heeft in verhouding met de personeelsaantallen in de beide segmenten voor ca. 80% betrekking op de Installatiegroep en voor het overige deel op de Handelsgroep. Uiteindelijk hebben de installatiebedrijven een Ebit-marge van 1,9% gerealiseerd (2008: 2,5%) en de handelsondernemingen een Ebit-marge van 5,0% (2008: 10,1%).
De rentebaten zijn in 2009 hoger geweest dan in het voorgaande jaar door een betere gemiddelde liquiditeit. Uiteindelijk resulteert een nettowinst van EUR 3,1 miljoen (2008: EUR 6,0 miljoen). De winst per aandeel over heel 2009 bedraagt EUR 1,27 (2008: EUR 2,50).

Lees verder